29 Ekim 2013 Salı

BÜLENT ORTAÇGİL ve DALYAN DELTASI ŞARKISI

Ortaçgil’in "Dalyan Deltası” şiiri 1993 yılında “Müzikalite” dergisinde kendi el yazısıyla yayınlanmıştır.


Dalyan deltası  Ortaçgil’e ilham kaynağı olmuştur  ve ”Dalyan Deltası” şarkısının ortaya çıkışı Ortaçgil tarafından  şöyle yorumlanmıştır:    "Dalyan'da denizi üç adım ötende görebiliyorsun, ama iki saatte gidemeyebilirsin, kaybolabilirsin. Bu kurgu beni çarptı". Gerçekten bu kurguyu şarkının şu sözlerinde de görmek mümkün : "Denize doğru, yüzlerce yol var; ama hangisi doğru? Hangisi çıkmaz?”



Orhan Kahyaoğlu da  bir müzik araştırmacısı olarak Bülent Ortaçgil’i analiz ettiği kitabının ismini Bülent Ortaçgil’in “Dalyan Deltası”şarkısının sözlerinden almıştır : “Ayrı Düşmüşüz Yan Yana” 


27 Ekim 2013 Pazar

BÜLENT ORTAÇGİL ŞARKILARINDAKİ VAROLUŞÇULUK ve BEAT AKIMI

  Varoluşçuluk akımında insan saf ve tek başınadır. Bireyin kendi özgür iradesiyle yaptığı seçimler onun özünü oluşturur. Ayrıca 60’lı yıllara damgasını vuran “beat” akımının da felsefesinde bireyin özgürleşmesi ve toplumun ona sunduğunu reddetmesi  vardı. Bu anlamda varoluşçuluk akımıyla ortak bir fikri paylaşıyordu. Tam bu dönemde hayata gelen Ortaçgil ise lise ve üniversite yıllarında varoluşçuluk akımını takip etmiş ve beat geleneğinden de etkilenmişti. Onun müzikal anlayışında bu iki öğe çok önemli yer kaplamaktadır. Şarkılarındaki bireyselci tavır beat kuşağının ve varoluşçuluk akımının etkilerinin sonucudur. Varoluşçuluktaki öz kavramının vurgusu Ortaçgil’in şarkı sözlerinde de kendini göstermiştir. Örneğin “Memurun Şarkısı”nda varoluşçuluğun izlerini görebildiğimiz şu dizelerle karşılaşabiliriz:  “Bir meyvenin çekirdeği gibi atılmışız öyle derler.  Oysa yaşam meyveden değil çekirdekten çıkar”. Buna bir başka örnek “Olmalı Mı Olmamalı Mı” şarkısı verilebilir.Varoluşçuluk akımındaki insanın kendi varlığını kendi yarattığı öğretisi bu şarkıda karşımıza çıkar. İnsan kendi özünü oluştururken bir çok seçeneklerle karşılaşır ve bu seçeneklerle dolu değişim süreci onun asıl benliğini oluşturur. Bu değişimi, Ortaçgil’in “Olmalı Mı Olmamalı Mı” şarkısı şu dizelerle anlatmaktadır :  "Olmalı mı olmamalı mı? Yoksa hiç değişmemeli mi? Ama ben değişmezsem  ben olamam ki". 

15 Ekim 2013 Salı

BÜLENT ORTAÇGİL ve FRİEDRİCH NİETZSCHE :

Bülent Ortaçgil üniversite yıllarına geldiğinde Nietzsche’yi de takip ederek varoluşçuluk  akımının önemli temsilcilerini okumuştur. Ortaçgil ve Nietzche'den bir kaç alıntı :

Friedrich Nietzsche:
"Doğrular ve yanlışlar yoktur, sadece yorumlar vardır."

Bülent Ortaçgil:
"Doğru yanlış yoktur , başka yerlerden bakan insanlar var. "
--------------------------
-----------------------------------
Friedrich Nietzsche:
"Babanın gizlediği şey, oğulda açığa çıkar."

Bülent Ortaçgil:
"Küçüktüm ufacıktım; şimdi büyüdüm çocuğum var. Ben hep sorular sorardım, karşımda aynı sorular."

-------------------------------------------------------------

13 Ekim 2013 Pazar

BÜLENT ORTAÇGİL ve JOHN LENNON

Bülent Ortaçgil The Beatles grubundan etkilenmiş hatta en sevdiği albüm olarak "The White (The Beatlesor)" ı göstermiştir. The Beatles için John Lennon'ın önemli yeri vardır ve tabiki Ortaçgil içinde. Ortaçgil ve Lennon'ın aynı çerçevelere değinen belli başlı bir kaç sözlerinden örnek vermek gerekirse şu bir kaç cümle başlangıç olabilir.

John Lennon:

“Biz dünyayı değiştirmek istedik, ama yapabildiğimiz tek şey saçlarımızı uzatmak oldu.”

Bülent Ortaçgil :

“Şunu hep çok istedim: Dünyaya çarpayım ve onu değiştireyim. Her yapılan güzel şey dünyayı değiştirir ; ama benim başarılı olup olmadığım tartışılır”
------------------------------------------------------------------------------------------

John Lennon:
"Gerçekten sevginin bizi kurtaracağını düşünmüştüm ve hala tek ihtiyacınız olan şey sevgi.”




                        


   Bülent Ortaçgil:
     “her şey sevgiyle başlar”

------------------------------------------------------------------------------------------
 

 John Lennon:

“Sen yanımda olduğun müddetçe, gece geldiğinde, toprak karadığında ve ay görebildiğimiz tek ışık olduğunda, korkmayacağım...”



Bülent Ortaçgil:

“Yanıma gelirsen eğer , içimde eritirim seni. Kardan sonra güneş, günden sonra gece de öyle. Ben eritirken, sen erirken, seveceğiz birbirimizi…”

12 Ekim 2013 Cumartesi

BÜLENT ORTAÇGİL ŞARKILARINDAKİ AŞK TEMASI



Ortaçgil şarkılarında ara ara aşk temasıyla karşılaşmak mümkün.” Ara ara” demek Ortaçgil şarkıları için doğru bir tabir; çünkü şarkılarında “aşk”, baskın bir konu değildir. Bu onun çok çeşitli konuları içeren şarkılar yaptığının küçük bir kanıtı. Ortaçgil şarkılarının bir diğer özelliği ise aynı şarkıda birden fazla temayı içermesidir. Örneğin “Aşk Var” şarkısı klasik bir aşk şarkısı değildir, içinde politik tavır olan dizelerde yer almaktadır. Fakat Ortaçgil şarkılarında aşk temasına odaklanmak gerekirse, genelde aşkı tanımlama çabasını görebiliriz. “Aşk Var” şarkısında yer alan  “Kaf dağının ardına kaçsa bile aşk var. Yatak çarşaflarına sıkışsa bile aşk var. Yalnız bir titreşim olsa ya da bir kıpırtı kalsa, yine aşk var” dizeleri buna örnek gösterilebilir. Bir diğer örnek ise “Aşk Nereye Kadar” şarkısıdır. “Bütün değerlerin geometrik artar.  Genelden özele yolculuk bu. Bütün en güzeller sende toplanır. Kapılar kapatılır kalıcı mutluluk” dizelerinde de aşkın Ortaçgil’e göre bir tanımını görüyoruz. Fakat bu dizelerde gördüğümüz aşk tanımında tüm değerlerin bir oran ve düzen içinde artması söz konusuyken bir başka Ortaçgil şarkısında “aşk bir dengesizlik işi” tanımını görebiliyoruz. ”Sensiz Olmaz” olan bu Ortaçgil şarkısında da aşkın bir başka halini görmek mümkün.

Bir başka Ortaçgil şarkısı olan “Sıcak” şarkısı da sevginin bireydeki  etkisini anlatır. Bu anlamda “Çığlık Çığlığa” şarkısıyla ortak bir konuyu paylaşır. “Çığlık Çığlığa” şarkısı da Ortaçgil’in aşktan sonraki değişimleri  anlattığı bir diğer şarkısıdır. Ortaçgil’in 2.Perde albümünde yer alan “Saçların” şarkısı da bize aşk temasını en naif ifadelerle gösterir. “Sevgi” şarkısı ise Ortaçgil’in ifadelerinden de anlayacağımız üzere yaşanmışlıkların sonucu olarak birine yazılmış bir şarkı değildir. Bu yüzden Ortaçgil birine ithaf edilmeyen bir aşk şarkısını yazmanın zor olduğunu söyler. “Bütün Sokaklarım” şarkısında ise, Ortaçgil aşkın kirli oyunlarından bahsettiğini söyler. “Hiçbir Zaman” şarkısı da  henüz birbirine yabancı iki kişinin birbirini anlamaya çalıştığı aşkın farklı bir dönemini anlatan bir Ortaçgil şarkısıdır. Kimseye Anlatmadım da Ortaçgil’in çok özel şarkılarından biridir. Aşk temasını hissedebildiğimiz bu şarkıyı ise,Ortaçgil daha kadınsı olarak yorumlar.  

 Bunun dışında “Gece Yalanları” albümü de bize birkaç aşk şarkısı sunar. Uzun yıllar görmediği eski bir aşkın bir tesadüf sonucu tekrar karşısına çıkmasını anlatan “Rastlantı Yalanı” şarkısı ve ikili aşk ilişkisini anlatan “Bir Tek Sen Yalanı” şarkısı bu albümde dinlediğimiz aşk temalı şarkılardır.
2010 yılında çıkmış olan “Sen” albümünde de Ortaçgil bize bir aşk şarkısı sunar. “Sen Sorumlusun” adlı şarkı kişisel yorumumca Nadir Göktürk’ün “Aşk Bitti” şarkısındaki tadı verir.


 Ortaçgil aşkı anlattığı bu şarkılarının dışında aşkı görebileceğimiz başka şarkılarda sunmuştur. Örneğin “Eylül Akşamı” şarkısı aşkın tesadüfî hikâyesini anlatır. Eylül Akşamı şarkısında yer alan ve en sevilen Ortaçgil dizelerinden biri olan “belki benim kağıt param bir şekilde, döne dolaşa senin cebine girmiştir” dizesi klasik bir iktisadi durumun şiire yansımış halidir. Ekonomi bilimi paranın dolaşım hızını anlatan velocity kavramıyla bunu gösterirken, Ortaçgil şiirsellikten uzak bu durumu şairane ifadelerle bir melodiye konduruverir. Şarkı aşkın küçük ihtimaller arasında dolaştığını gösterir.


Bülent Ortaçgil şarkılarının bir diğer özelliği ise şarkının dinleyici tarafından yoruma açık olmasıdır. Bu anlamda bir çok şarkısında dinleyici aşkı bulabilir. Örneğin kimi “Benimle Oynar Mısın” şarkısının siyasi mesajlar içerdiğini düşünürken, kimi de sevgiliye söylenmiş bir şarkı olarak yorumlar ve buradaki oyun sembolünü aşk olarak görür.  “Sana Geldim” şarkısından “Çoktular Ama Hiç Yoktular” şarkısına,  “Yalnız” şarkısından “Bu Su Hiç Durmaz” şarkısına kadar bir çok Ortaçgil şarkısında dinleyicinin kendi yorumuyla aşkı bulması mümkün.


11 Ekim 2013 Cuma

Bülent Ortaçgil Şarkılarının Hikayeleri 4

Anneannesinin bu şarkıdan bir şey olmaz dediği şarkıdır.


Ortaçgil bu şarkıyı Bozburun’daki iki arkadaşı için yazmıştır, denize açılmak isteyen fakat bir türlü fırsat bulamayan iki arkadaşı için…


“Sen” albümünden bir şarkı. Ortaçgil’in eşi Çiğdem Ortaçgil bu şarkı sebebiyle albümün ismini “Ayrıntılar İçimde” olsun istese de albüm “Sen” ismiyle yayınlanmıştır.


Ortaçgil ve eşinin yıllarca aynı  mahallede yaşamalarına rağmen yolları kesişmemiştir. Onca yıl sonra başka şehirde yollarının kesişmesini anlatan şarkıdır.


6 Ekim 2013 Pazar

BÜLENT ORTAÇGİL ve "ÇÖPTE DOSTOYEVSKİ BULDUM" belgeseli

Enis Rıza Sakızlı'nın 6 yılda çektiği "Çöpte 

Dostoyevski Buldum" adlı belgeseli izledikten 

sonra aklıma müziği Fahir 

Atakoğlu'na ait, sözlerini ise Ortaçgil'in yazdığı

 "Onlar" şarkısı geldi. Belgeselde anlatılan 

Orhan Çetinkaya'nın 

hikayesi çok ilginçtir. Çöpten kağıt toplayarak

 geçimini sağlayan Oktay bir gün çöpte

 bulduğu Dostoyevski kitabını 

satmak yerine okumayı tercih eder. Bu onun

 Beyoğlu'nda kitap evi açmasına kadar

 uzanan maceranın sadece 

başlangıcıdır. Sözleri Bülent Ortaçgil'e ait olan

 Onlar şarkısı da şöyle başlar "okulum benim 

sokaklardır" 
                                                                                      Ortaçgil'i Sever Misiniz