BÜLENT ORTAÇGİL VE KONFOR ALANI (COMFORT ZONE)

Bülent Ortaçgil’in “Pencere Önü Çiçeği” şarkısını “konfor alanı” terimiyle birlikte de düşünebiliriz.  Konfor alanı hayatının büyük bir bölümünü içinde sürdürdüğün, kendini güvende hissettiği görünmez alandır. Her gün işe giderken alışıla gelmiş trafik sıkışıklığı, arkadaş çevren, her zaman tercih ettiğin yol vs.  senin konfor alanını oluşturur. Öyle bir alandır ki bu aslında çocukken daha genişken toplumsal alışkanlıklara boyun eğdikçe bu alanı daraltırız.  Keşfetmeyi ,  öğrenmeyi başarabilmek bu alanın sınırlarını aşmaktan geçer. Ortaçgil’in “Pencere Önü Çiçeği” şarkısındaki anlatılan da, o çiçeğin kendi konfor alanıdır bir nevi.  Ortaçgil bu şarkıyı kendi fil dişi kulelerinde saklanan entelektüel sınıfı eleştirmek için yazdığını söylese de, konfor alanı içinde kendi sınırlarını aşamayan biz sıradan insanları da bu şarkıda görmemiz mümkündür.  

BÜLENT ORTAÇGİL "UÇURTMA UÇAR SÖZLÜĞÜMDEN..."

“Söz uçar yazı kalır”

Bu tabir Latin kökenli  olup, "scripta manent,  verba volant" cümlesinden günümüze kadar klasikleşmiş bir deyim haline gelmiştir.  Ortaçgil’in “Değirmenler” şarkısında geçen “uçurtma uçar sözlüğümden geri gelmeyecek bir kuş” dizesiyle bu deyim arasında ortak bir anlam vardır; fakat ilk okunuşta anlaşılanın aksine bu deyim aslında yazıya değil söze övgü düzmek için oluşturulmuştur. Sümerlerden beri tüm yazılı tabletler okunmak için yazılmıştır. Çünkü her yazı okunduğunda asıl ruhuna bürünebilecekti. Sayfada yazan yazılar okunduğunda yani söze dönüştüğünde kanatlanıp uçabileceklerdi (söz uçar).  Bu yazılanlar doğrultusunda Ortaçgil’in şarkısında geçen dizeyi tekrar düşünmek gerekir: “uçurtma uçar sözlüğümden, geri gelmeyecek bir kuş”

ORTAÇGİL "KİMSEYE ANLATMADIM" ŞARKISINI NASIL YAZDI

Ortaçgil'in "İkinci Perde" albümü için Onno Tunç ile çalıştığı dönemlerde, Ortaçgil sık sık Onno Tunç'un evine gidiyordu. Sezen Aksu da "Beni Kategorize Etme" şarkısıyla bu vesileyle tanıştı. Hatta bu şarkıdan önce de Ortaçgil'den kendi albümünde yer alması için bir şarkı yazmasını istedi. Ortaçgil de Sezen Aksu söylesin diye bir şarkı yazmaya başladı. Sezen Aksu "Beni Kategorize Etme" şarkısını söylemekte ısrar edince Sezen Aksu için yazılan şarkı "Light" albümünde "Kimseye Anlatmadım" ismiyle yerini aldı. Ayrıca Ortaçgil'in şarkıyı da biraz kadınsı bulmasının sebebi de budur.

BÜLENT ORTAÇGİL KORSAN PLAK

KORSAN PLAK

Bülent Ortaçgil'e çıkardığı plağın çok güzel olduğu söylenince haliyle Ortaçgil "Anlamsız/Yüzünü Dökme Küçük Kız" plağını düşünerek teşekkür etmişti; fakat karşısına çıkan plak onun "Şık Latife" plağıydı. O böyle bir plak yapmamasına rağmen piyasada yer alan bu plak Ortaçgil'in korsan plağı olarak tedavülde yerini aldı. İşte o korsan plaklardan biri :  ( A yüzünde: Olmalı Mı Olmamalı Mı/ B yüzünde: Şık Latife)

BÜLENT ORTAÇGİL İÇİN ATILAN İLK GAZETE BAŞLIKLARI

Bülent Ortaçgil ilk 45'liğini yayınladıktan sonra bazı gazeteler onun için belli başlı başlıklar atmıştı. İşte o başlıklardan bir kaçı:

"Düşünen bir Bülent yaşar Boğaziçi'nde" ( Yaşar öyle bir yazılmış ki sanki Bülent Yaşar gibi okunuyor)

"Bülent çok büyük ilgi görüyor"  ( Bülent Ortaçgil bu başlık için bir kaç naylon haber diyerek olaya mizahi yaklaşıyor )

Ayrıca o yıllarda Ortaçgil müziği için medya protest müzik tabirini kullanıyordu. Oysa protest müziğin hakim olduğu bu dönemde, Ortaçgil'in yaptığı müzik Türkiye'deki yapılan protest müzik anlayışıyla pek uymuyordu.

BÜLENT ORTAÇGİL ŞARKILARINDAKİ "SORULAR"

Bülent Ortaçgil şarkılarında karşılaştığımız önemli noktalardan biri dinleyiciye sorular sormasıdır. Öyle ki cevabı verilmeden sorulan bu sorular dinleyiciyi düşündürmeye ve hatta şarkıya katılmaya itiyor. Ortaçgil’in bu şarkılarındaki soruların en ortaya çıktığı satırları ayıklayıp derlersek Ortaçgil’in penceresinden dünyaya,  insanlara bazen de kendine sorduğu sorulara ulaşabiliriz :

“On yedisinde Çocuk Var İçeride
Acaba Ne Diye? “  Adam Sende

“Kendi Kendine Bir Sor
Nereye Kadar”   Aşk Nereye Kadar

“Benimle oynar mısın”

“Ortaçgil'i sever misiniz? “  Bir Tek Sen Yalanı

“Hani değiştirecektik dünyayı”  Çoktular Ama Hiç Yoktular

“Denize Doğru, Yüzlerce Yol Var
Ama Hangisi Doğru Hangisi Çıkmaz?”  Dalyan Deltası

“Orada yerinde misin?
Duyuyor musun?”  Duyuyor Musun

“En açık seçik olan belirsizlik midir?”  Gece Yalanları

“Güzel günler mi geçti
Yoksa biz mi çirkinleştik”  İntegral

“Siz kardeşler
Hangi kedileri seversiniz?
Hangi kediler gibi
Yaşamak istersiniz?
Sevimli, uslu, sesli, hırslı
Hangi kedilerdensiniz?”  Kediler 

“Kiminle?
Nasıl?
Nereye sokağında”  Nereye Sokağı 

Bir çok sorular sorduğu Normal şarkısında ise hep aynı “normal” cevabını duymanın trajikomedisini işlemiştir Ortaçgil:  “Uf biri anlatsın hemen nedir bu normal. Canım sıkıldı yoksa ben miyim anormal”

Varoluşçuluk felsefesinden izler gördüğümüz “Olmalı Mı Olmamalı Mı” şarkısı ise  varoluşun en güzel sorularından biri .

Cevabını bulmadığı bir başka sorusu : “Yine kendi kendime sormadan duramadım
Niye seni böyle istiyorum diye bulamadım” Sensiz Olmaz

“Yalnız kadınlar için mi ağlamak
Yalnız çocuklar mı oyun oynar”  Yapma Lütfen

Ve ayrıca şarkının içinde cevabını verdiği kısa sorular vardı :

Aşk Var mı? Sorusuna verdiği cevap gibi “Var”

Son olarak da Ortaçgil’in hayata sorular sormanın ne kadar önemli olduğunu vurguladığı o şarkıyla bitirelim :

“Bu İş Zor Çok Zor Yonca
Çünkü İnsanlar Günler Boyunca
Hiç Soru Sormadan Durur”

GİTAR

"beli var, kalçası var.. kadın gibi” Aşık Veysel'in gitar için yaptığı bu tanım ne naif özetlemiş gitarı...

Bülent Ortaçgil'e de ilk gitarını eniştesi hediye etmişti ve bu Ortaçgil için müzikal yolculuğun ilk adımıydı. Bu yüzden gitarı anlamak Ortaçgil'i anlamak için önemlidir.
Tabi gitar da kendi içinde sınıfsal ayrıma sahiptir. Kızıl ağaç, akça ağaç, gül ağacı, maun ağacı ,abanoz ağacı, ıhlamur ağacı (ve bu örnek uzar gider) olmak üzere bir sürü ağaç gitar yapımında kullanılabilir. Örneğin abanoz ağacından yapılan gitarlar ile özel cinsleri dışında her hangi bir gül ağacından yapılmış bir gitar aynı statüye sahip değildir. Bu sınıfsal ayrımı belirleyen durum, toplum içindeki maddiyatın sunduğu sınıfsal ayrımdan çok da farklı olmayacaktır; ancak herşeye rağmen gitarın abanoz ağacından ya da gül ağacından yapılması önemli değildir, önemli olan eniştesinin hediye ettiği düşük seviye bir gitar dahi olsa o en güzel melodileri yakalayabilmektir