BÜLENT ORTAÇGİL ŞARKILARINDAKİ "SORULAR"

Bülent Ortaçgil şarkılarında karşılaştığımız önemli noktalardan biri dinleyiciye sorular sormasıdır. Öyle ki cevabı verilmeden sorulan bu sorular dinleyiciyi düşündürmeye ve hatta şarkıya katılmaya itiyor. Ortaçgil’in bu şarkılarındaki soruların en ortaya çıktığı satırları ayıklayıp derlersek Ortaçgil’in penceresinden dünyaya,  insanlara bazen de kendine sorduğu sorulara ulaşabiliriz :

“On yedisinde Çocuk Var İçeride
Acaba Ne Diye? “  Adam Sende

“Kendi Kendine Bir Sor
Nereye Kadar”   Aşk Nereye Kadar

“Benimle oynar mısın”

“Ortaçgil'i sever misiniz? “  Bir Tek Sen Yalanı

“Hani değiştirecektik dünyayı”  Çoktular Ama Hiç Yoktular

“Denize Doğru, Yüzlerce Yol Var
Ama Hangisi Doğru Hangisi Çıkmaz?”  Dalyan Deltası

“Orada yerinde misin?
Duyuyor musun?”  Duyuyor Musun

“En açık seçik olan belirsizlik midir?”  Gece Yalanları

“Güzel günler mi geçti
Yoksa biz mi çirkinleştik”  İntegral

“Siz kardeşler
Hangi kedileri seversiniz?
Hangi kediler gibi
Yaşamak istersiniz?
Sevimli, uslu, sesli, hırslı
Hangi kedilerdensiniz?”  Kediler 

“Kiminle?
Nasıl?
Nereye sokağında”  Nereye Sokağı 

Bir çok sorular sorduğu Normal şarkısında ise hep aynı “normal” cevabını duymanın trajikomedisini işlemiştir Ortaçgil:  “Uf biri anlatsın hemen nedir bu normal. Canım sıkıldı yoksa ben miyim anormal”

Varoluşçuluk felsefesinden izler gördüğümüz “Olmalı Mı Olmamalı Mı” şarkısı ise  varoluşun en güzel sorularından biri .

Cevabını bulmadığı bir başka sorusu : “Yine kendi kendime sormadan duramadım
Niye seni böyle istiyorum diye bulamadım” Sensiz Olmaz

“Yalnız kadınlar için mi ağlamak
Yalnız çocuklar mı oyun oynar”  Yapma Lütfen

Ve ayrıca şarkının içinde cevabını verdiği kısa sorular vardı :

Aşk Var mı? Sorusuna verdiği cevap gibi “Var”

Son olarak da Ortaçgil’in hayata sorular sormanın ne kadar önemli olduğunu vurguladığı o şarkıyla bitirelim :

“Bu İş Zor Çok Zor Yonca
Çünkü İnsanlar Günler Boyunca
Hiç Soru Sormadan Durur”

BÜLENT ORTAÇGİL ŞARKILARI ve DUYARSIZLAŞMIŞ BİREY

Bülent Ortaçgil müziğini genellemek mümkün olmasa da, çoğu şarkısında kentli bireyin bireysel hesaplaşmalarını vurguladığını söylemek mümkün . Bu tür bireyi ele aldığı şarkılarının yanı sıra toplumsal şarkıları da azımsanacak sayıda değildir. Toplumsal şarkılarından “Normal”, “Bi’şeycik Olmaz”, “Adam Sende”, “Arada Sırada Düşünür”, “Fark etmeden”, “Duyuyor Musun” şarkıları ise ortak bir konuda birleşirler. Bu şarkılar apolitikleşmiş, toplumsal gerçeklere duyarsızlaşmış bireyi eleştirir.  Ve Ortaçgil  çoğu zama şarkılarında bu bireyin ağzından konuşarak bu fikri bize aktarır. 

“Normal” şarkısı  tüm ülke gerçeklerine karşılık normal diyebilecek bireyi anlatmış ve bu duyarsızlaşmaya karşı bir karşı duruş almıştır.

“B’şeycik Olmaz” şarkısında ise “Suyu sevmem, çöp üretirim. Görülmeyenden hiç korkmam. Öyle aids, mikrop, virus, bu ne telaştır hiç bilmem. Zehirli atık, mikrodalga bana hiç fark etmez. Aslında şansım yoktur; ama bana hiç bi'şeycik olmaz “ dizeleriyle umarsız bireyi eleştirir.

“Adam Sende”  şarkısında anlattığı karakter ise şehirleşmenin yeşilli yok ettiği gerçeğine umarsız duruşuyla karşımıza çıkar :  “Yeşilden Hiç Hoşlanmam. Ben Betonu Severim. Mimarlar Gülsün” dizelerinde bunu görebiliriz.

“Arada Sırada Düşünür” şarkısını ise Ortaçgil, kimya mühendisi olduğu yıllardaki bulunduğu durumdan yola çıkarak  oluşturmuştur; fakat daha sonra şarkı duyarsızlaşmış bireyi eleştiren bir hal almıştır.  “Dünyayı Sığdırmış Evine…”; “Dünyası Cebindeki Kadar…”; “Arada Sırada Ne Yapmalı , Kime Gitmeli, Kimden Sormalı Diye Düşünür…” dizelerinin geçtiği kısımlarda bunları görmek mümkün.

“Fark etmeden” şarkısında ise Ortaçgil yine dünyaya ve çevreye duyarsızlaşmış bireyi anlatır, bunu yaparken de o bireyin ağzından konuşarak anlatımda bulunur.  “Ardımda çöplük bıraktım. Hiç bıkmadan hep attım. Beton beton büyüttüm. Hiç sormadan uyudum yattım” dizeleri bunu görmememiz için yeterli.

“Duyuyor Musun” şarkısında Ortaçgil bireyin harekete geçmesini, oynanan oyuna dahil olması gerektiğini vurgulamıştır : “Orada yerinde misin? Duyuyor musun? Dünya değişiyor görmek olası.  Bizden sorulacak sonra ilerisi. Katılmazsın oyuna, onların olacak bütün yarısı”

                                                                                                                                         Ortaçgil'i Sever Misiniz